TENTOONSTELLING

ABORIGINAL KUNST

Curator: Georges Petitjean 
Zie verder voor openingsuren

TJUKURPA:
Aboriginal kunst uit het hart van Australië

Tjukurpa - hedendaagse Aboriginal kunst uit de woestijnen
Aboriginal kunst uit Australië heeft de afgelopen jaren aan bekendheid gewonnen door een aantal spraakmakende exposities in musea in binnen en buitenland. De erkenning van Aboriginal kunst in de hedendaagse kunstwereld  is dan ook wereldwijd serieus gegroeid de laatste jaren. Zo was er de grote Emily Kam Kngwarray retrospectieve tentoonstelling in Tate Modern in 2025 en in 2022 de solo tentoonstelling met werk van Sally Gabori in de Fondation Cartier in Parijs. Het MoMA in New York kocht onlangs voor het eerst Aboriginal kunst aan en in de National Gallery of Art in Washington DC liep er tot voor kort een grote tentoonstelling met Aboriginal kunst. De eerste grote tentoonstelling wanneer het Centre Pompidou in Parijs weer opent na een vijf jaar durende renovatie, wordt … Aboriginal kunst. Dit laatste gaat gepaard met een grote schenking van Aboriginal kunst aan het Centre Pompidou.
 
De selectie voor deze nieuwe tentoonstelling in de Kultuurschuur bestaat hoofdzakelijk uit schilderijen op doek uit de uitgestrekte woestijngebieden in centraal- en west-Australië. De werken tonen de rijke diversiteit en dynamiek van de kunst en cultuur van de eerste bewoners van Australië. In deze tentoonstelling maak je doorheen de kunstwerken kennis met de Aboriginal cultuur en het fundamentele principe van de ‘Droom’. De cultuur wordt in het bijzonder gekenmerkt door de overdracht van kennis en de continuïteit tussen verleden en heden. De hedendaagse kunst van de Australische Aboriginals getuigt van de langste, ononderbroken cultuurgeschiedenis ter wereld.

Curator Georges Petitjean (°1968) studeerde Film & Video aan de Sint-Lukas Hogeschool voor Beeldende Kunsten (Brussel) en Kunstwetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. In 2000 promoveerde hij aan de La Trobe University in Melbourne, Australië, op onderzoek naar de kunst van de West-Australische woestijn. Hij werkte verscheidene jaren in Australië en volgt sinds 1992 van nabij het werk van een aantal kunstenaars in Centraal-Australië en de Kimberley. Hij specialiseerde zich in Australische Aboriginal Art en niet-Europese kunst  en hun plaats  in de Westerse, hedendaagse kunstcontext. Zijn onderzoek focust vooral op de transformatie van oeroude Aboriginalkunst naar hedendaagse kunst.   

Van 2005 tot 2017 was hij conservator van het Museum voor Hedendaagse Aboriginalkunst (AAMU) in Utrecht.  In die hoedanigheid was hij curator van o.a.de Fondation Opale en van de expo Before Time Began. Sindsdien is Georges Petitjean conservator bij Collection Bérengère Primat, een van de meest toonaangevende collecties Aboriginalkunst buiten Australië. 



Op zondag 3 mei om 11u geeft Georges Petitjean tekst en uitleg bij de evoluties in de aboriginal kunst van de Westelijke en Centrale woestijnlanden. 
Tjukurpa - hedendaagse Aboriginal kunst uit de woestijnen
 
Aboriginal kunst uit Australië heeft de afgelopen jaren aan bekendheid gewonnen door een aantal spraakmakende exposities in musea in binnen en buitenland. De erkenning van Aboriginal kunst in de hedendaagse kunstwereld  is dan ook wereldwijd serieus gegroeid de laatste jaren. Zo was er de grote Emily Kam Kngwarray retrospectieve tentoonstelling in Tate Modern in 2025 en in 2022 de solo tentoonstelling met werk van Sally Gabori in de Fondation Cartier in Parijs. Het MoMA in New York kocht onlangs voor het eerst Aboriginal kunst aan en in de National Gallery of Art in Washington DC liep er tot voor kort een grote tentoonstelling met Aboriginal kunst. De eerste grote tentoonstelling wanneer het Centre Pompidou in Parijs weer opent na een vijf jaar durende renovatie, wordt … Aboriginal kunst. Dit laatste gaat gepaard met een grote schenking van Aboriginal kunst aan het Centre Pompidou.
 
De selectie voor deze nieuwe tentoonstelling in de Kultuurschuur bestaat hoofdzakelijk uit schilderijen op doek uit de uitgestrekte woestijngebieden in centraal- en west-Australië. De werken tonen de rijke diversiteit en dynamiek van de kunst en cultuur van de eerste bewoners van Australië. In deze tentoonstelling maak je doorheen de kunstwerken kennis met de Aboriginal cultuur en het fundamentele principe van de ‘Droom’. De cultuur wordt in het bijzonder gekenmerkt door de overdracht van kennis en de continuïteit tussen verleden en heden. De hedendaagse kunst van de Australische Aboriginals getuigt van de langste, ononderbroken cultuurgeschiedenis ter wereld.
 
Droom - Dreaming
De Droom, Dreaming, vormt de basis van de religie, de kennis, de wet en de sociale structuren in de Aboriginal cultuur. In de Droom, een parallelle dimensie aan de meetbare tijd, werd tijdens scheppingstochten alles in creatie gezongen door de Droomvoorouders.
 
Droomvoorouders zijn door hun veranderlijke natuur moeilijk voor te stellen. Als wezens van onbeperkte energie zijn zij vaak een amalgaam van de wezens of dingen die zij schiepen. Deze Droomverhalen vormen het onderwerp van het leeuwendeel van de hedendaagse kunst uit Australië.
 
Schepping van het land
Tijdens de scheppingstochten die de Droomwezens ondernamen, lieten zij iets van zichzelf na in het land, of ze werden er zelf een deel van. Op deze manier vormden zij het landschap. Voor de geïnitieerde Aboriginals zijn deze sporen, afdrukken of transformaties nog steeds herkenbaar in de vorm van bijvoorbeeld waterpoelen, rotsen, duinen, planten of eilanden.
 
Aboriginals kennen grote spirituele betekenis toe aan deze heilige plekken. De energie van de Dromen is actief aanwezig in het land en waarborgt een continuïteit van deze schepping. De intrinsieke verwantschap tussen het land en de mensen vormt de basis van riten en kunst.
 
Kwestie van perspectief
Bijna alle kunstwerken uit de woestijn stellen de schepping van het land tijdens de Droom voor. In die zin zijn het ook landkaarten. Het perspectief is bijgevolg vaak van bovenuit, net zoals bij Westerse kaarten. Cirkels en lijnen stellen bepaalde plaatsen en reiswegen – de zogenaamde ‘zanglijnen’ – voor. De schepping van het land en de realiteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
 
Kunst in de APY Lands: “Onze kunst, onze zaak”
Sinds de eerste tentoonstelling in de Kultuurschuur in 2002 heeft hebben er zich belangrijke nieuwe ontwikkelingen voorgedaan. De laatste tien à vijftien jaar is het vooral de regio van de APY Lands ten zuiden van Alice Springs in Centraal Australië die een spectaculaire ontwikkeling kende.
 
De kunstbeweging in de Westelijke Woestijn, die begin jaren 70 in Papunya begon, stuitte aanvankelijk op fel protest van de Pitjantjatjara-oudsten. Zij vreesden dat de kunstwerken geheime en heilige aspecten onthulden in de visuele weergave van kennis. Slechts geleidelijk en met de nodige voorzichtigheid won het idee om met niet-traditionele materialen op verplaatsbare dragers te schilderen zodat de wereld het kon zien aan populariteit.
 
Tussen het midden van de jaren 1990 en het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw werden tientallen nieuwe kunstcentra opgericht in de APY (Anangu Pitjantjatjara Yankunytjatjara) en NPY (Ngaanyatjarra Pitjantjatjara Yankunytjatjara) Lands, gelegen in de afgelegen delen van Centraal-Australië. Recent heeft deze regio zich op de voorgrond geplaatst in de hedendaagse Aboriginal kunst.
 
De APY kunstenaars maken gebruik van een ruime waaier aan technieken, gaande van de nu algemeen aanvaarde acrylverf op linnen of op papier, punu (houtbewerking) en tjanpi (gevlochten vezels) tot nieuwe media, zoals fotografie, video en artistieke installaties. Hierdoor ontstaat er voldoende ruimte voor innovatie en experimenten, maar ook voor het combineren van traditionele kunstvormen met deze relatief nieuwe media. Kleurrijke, levendige schilderijen zijn een kenmerk geworden voor de Aboriginal kunst, een kunsthistorische tegenpool voor de werken met een sober, beperkt palet uit de beginjaren van de beweging in de centrale woestijn.
 
De kunstenaars van het APY omarmen een breed scala aan media, variërend van het inmiddels conventionele acryl op linnen of papier, punu (houtbewerking) en tjanpi (vezelweven) tot nieuwe media, zoals fotografie en video, en installatiekunst. Dit laat ruimte voor innovatie en experiment, inclusief het combineren van traditionele kunstvormen met relatief nieuwe media. Sindsdien zijn kleurrijke, levendige afbeeldingen een vast onderdeel geworden van Aboriginal kunst in de regio van de Centrale Woestijn. Elke kunstenaar heeft zijn eigen, buitengewone, unieke en individuele stijl.
 
Vanaf het begin was het duidelijk dat er geen heilige of geheime motieven, die als gevaarlijk werden beschouwd, zouden worden gebruikt in de Anangu-schilderkunst van het APY Art Centre Collective. Hedendaagse kunst zou volgens de Anangu-regels tot stand komen en het zou hun 'business' blijven. Zoals Frank Young, voorzitter van het APY Art Centre Collective, uitlegt: “Wat voor ons belangrijk is, is niet het schilderij, maar het verhaal. We kunnen praten over de verhalen die aan de oppervlakte van de kunstwerken liggen, maar diep van binnen, aan de basis van die kunst, schuilt het verhaal van de voorouders. Dit is het verhaal dat verborgen is – veilig bewaard omdat het heilig is voor Anangu.”
.

OPENINGSUREN

VERNISSAGE
VRIJ 1 MEI - 19u
​
VIRIJ BEZOEK TENTOONSTELLING
ZAT 2 MEI - 10-16u 
ZON 3 MEI - 10-18u
ZAT 9 MEI - 10-18u
ZON 10 MEI - 14-17u

EXTRA EVENTS

ZAT 2 MEI
20u Concert Elias Dhooge Trio

ZON 3 MEI
11u Lezing door Georges Petitjean

ZON 10 MEI
11u Concert Carron sings Cave
12u  Feestelijke receptie en muzikale intermezzi t.g.v. 25 jaar Kultuurschuur
in aanwezigheid van Sofie Wijmeersch, Schepen van Cultuur Wetteren

TOEGANG GRATIS

INFO

t:  09 369 73 15
e: [email protected]

locatie

Kapel van het Scheppersinstituut
Cooppallaan 128
9720 Wetteren (Overschelde)
​Er is een ruime parking tegenover de kapel. Bij extra drukte openen we ook de parking achter de lagere school. Ingang rechts van de kapel. Volg onze pijlen.